** KÖNÜL ÇƏKMƏSİNDƏN SÜZÜLƏN ÖMÜR YOLU**

Əslində şair üçün şeir yalnız qafiyə, ölçü, bədiilik deyil. Şeir - ömrün vicdan hesabatı, yaddaşın səsidir. Elə şairlər var ki, onların misraları kağız üzərində yox, insanın qəlbinin içində doğulur. Tanınmış şair, yazıçı-publisist Qəşəm Nəcəfzadə məhz belə qələm sahiblərindəndir.

Azərbaycan poeziyasının son 40 illik inkişaf yoluna nəzər saldıqda, 80-ci illər ədəbi nəslinin ən parlaq nümayəndələrindən biri kimi Qəşəm Nəcəfzadənin özünəməxsus yeri, öz dəst-xətti, öz söz etibarı var. O, səs-küysüz, hay-küysüz, amma dərin iz qoyan şairlərdəndir.

** HƏYAT YOLU - MUĞANDAN BAŞLAYAN İŞIQ**

Qəşəm Mirzə oğlu Nəcəfov - ədəbi imzası ilə Qəşəm Nəcəfzadə 1 aprel 1959-cu ildə İmişli rayonunun Əliqulular kəndində dünyaya göz açıb. O kənd ki, Muğan düzünün, bozqırın qoynunda yerləşir. O torpağın yovşan iyi, tərəkəmə qadınların dupduru dili, nənəsinin söz boğçasından eşitdiyi nağıllar, bayatılar onun ilk universiteti olub.

Özü də bir müsahibəsində deyirdi: "Yaradıcılığa nənəmdən eşitdiyim folklor nümunələrinin, Muğan çöllərindəki köç sədalarının təsirilə gəlmişəm". Bu, çox mühüm etirafdır. Çünki Qəşəm Nəcəfzadə poeziyası laboratoriyada yaranmayıb, çöldən, zəmidən, əliqulularlı bir uşağın yalın ayaqları ilə gəzdiyi torpaqdan gəlib.

O, 1981-ci ildə Gəncə Dövlət Universitetinin Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsini bitirib. Uzun illər İmişli və Bakı məktəblərində Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi kimi çalışıb. Müəllimlik onun üçün sadəcə peşə deyil, sözə xidmətin bir forması olub. O, şagirdlərinə təkcə qrammatika öyrətməyib, sözün namusunu öyrədib.

Ədəbiyyata gəlişi hələ tələbəlik illərindən başlayıb. İlk şeiri "Qızıl ulduz" qəzetində dərc olunub, sonra "Ədəbiyyat və İncəsənət" qəzetində, "Ulduz", "Azərbaycan" jurnallarında çap olunub. 1986-cı ildə Yazıçılar Birliyinə üzv qəbul olunub və bu gün Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Uşaq ədəbiyyatı bölməsinin rəhbəri, "Azərbaycan" jurnalının poeziya şöbəsinin müdiri kimi fəaliyyət göstərir.

Bu gün o, həm də Azərbaycan Respublikası Audiovizual Şurasının üzvüdür və 2018-ci ildə Azərbaycanın Əməkdar Mədəniyyət İşçisi fəxri adına layiq görülüb.

** 25 kitabın müəllifi - 20 dildən çox dünyaya açılan pəncərə**

Qəşəm Nəcəfzadənin yaradıcılıq coğrafiyası çox genişdir. İndiyə qədər 22-25 kitabı nəşr olunub, onlardan 5-i xaricdə çap edilib.

Onun kitabları bir ömrün mərhələləridir:

"Sevginin sonunu deməyin mənə" (Bakı, Yazıçı - 1986) - ilk kitabı

"Bir ovuc torpaq"

"Yadına düşəndə"

"Oğul dərdi"

"Körpü"

"Səni axtarıram"

"Könül yolçusu"

"Torpaq qoxusu" və digərləri

Şeirləri ingilis, özbək, qırğız, fransız, alman, alban, gürcü, rus, ispan, fars, polyak və başqa dillərə, ümumilikdə 20-dən çox xarici dilə tərcümə olunub. Bu, Azərbaycan şairi üçün böyük uğurdur. Deməli, onun Muğanda dediyi söz, Londonda, Parisdə, Tbilisidə də eşidilir.

** Qəşəm Nəcəfzadə poeziyasının üç sütunu**

Mən BayramAşıqlı olaraq, Qəşəm Nəcəfzadə yaradıcılığını uzun illər izləyirəm. Onun şeirlərində üç əsas istiqamət görürəm:

1. Torpaq və İnsan fəlsəfəsi: O, heç vaxt torpaqdan qopmayıb. "Bir ovuc torpaq" təsadüfi ad deyil. Onun üçün torpaq sadəcə coğrafiya deyil, ana qucağıdır. Şeirlərində Muğanın zəmisi belə obrazlaşır:

Zəminin başındakı arx,

Zəmiyə başlıqdı.

Çiçəklər quzuların mövsümüdür,

Quzular çiçəklərin mövzusudur

Bu misralarda bir kənd uşağının dünyaya baxışı var. Təbiətə elmi yox, doğmalıqla baxış.

2. Sevgi və Etibar fəlsəfəsi: Onun məhəbbət şeirləri qışqırıqlı deyil, pıçıltılıdır. O, sevgini ucuzlaşdırmır. "Sevginin sonunu deməyin mənə" deyir. Çünki onun üçün sevgi bitən bir şey deyil, davam edən ibadətdir. O, sevgidə ölməyi yox, sevgidə yaşamağı təbliğ edir.

3. Uşaq dünyası və Saflıq: Qəşəm Nəcəfzadə uşaq ədəbiyyatında da öz sözünü deyib. Onun uşaq şeirləri didaktik deyil, oyundur, nağıldır:

ŞABALID, Üşümüşdü şabalıd,

Geyinmişdi çuxasın,

qoydum peçin üstünə

Barmaqlarım ovcuma, Baş qoydular yatdılar,

Səhər özümdən qabaq, Yerlərindən qalxdılar

Bu şeirlərdə müəllim Qəşəmin səbrini, nəvə Qəşəmin şirinliyini görürsən.

** Sadəlikdə dərinlik - Onun üslubu**

Qəşəm Nəcəfzadə mürəkkəb yazmağı bacarmayan yox, mürəkkəbi sadə deməyi bacaran şairdir. Ədəbiyyat qəzetində onun haqqında yazılan bir məqalədə deyildiyi kimi: "İnsan kəmliyi var" - tipli misraları ilə o, az sözlə çox məna deməyin ustasıdır.

Onun şeirlərində xalq danışıq dilinin təbiiliyi var, amma bəsitlik yoxdur. O, "Pərvanə" ədəbi məclisini qurmaqla gənclərə yol göstərib. 80-ci illər nəslinin liderlərindən olub.

Bəzi tənqidçilər onun son dövr şeirlərini "sərhədli dünyanın sərhədsiz adamı" adlandırır. Doğrudan da, o, bu dünyanın sərhədlərini bilir, amma sözdə sərhəd tanımır.

** Bəs nə üçün Qəşəm Nəcəfzadəni sevirik?**

Biz Qəşəm Nəcəfzadəni ona görə sevirik ki, o, fermer şairdir - yəni sözü əkib-becərən adamdır. O, vəzifə, şöhrət dalınca qaçmadı. Müəllimliyi ilə, jurnaldakı sadə otağı ilə, Muğana olan sədaqəti ilə qaldı.

O, "Döyüşmədim, ölmədim deyə şeir yazdım" deyən təvazökarlığın sahibidir. Halbuki onun hər şeiri bir döyüşdür - yalanla, saxtalıqla, unutqanlıqla döyüş.

Bu gün Azərbaycan poeziyasında Qəşəm Nəcəfzadə adı olanda, ağla əmək, zəhmət, torpaq qoxusu, ana laylası və vicdan gəlir.

Mən, BayramAşıqlı olaraq deyirəm: Qəşəm Nəcəfzadə bu günün şairi deyil, sabahın arxividir. Onun kitabları rəfdə yox, könüldə durmalıdır. Çünki o, könül xəzinəsindən seçmələri yox, könül xəzinəsinin özünü bizə verir.

Allah sənə uzun ömür versin, ay Qəşəm müəllim. Qələmin heç zaman yorulmasın.

Hörmətlə:AJB-nin üzvü, Azərbaycan Vətən Müharibəsi Veteranları İctimai Birliyinin fəxri üzvü, vətənpərvər, sülhsevər,