Müasir dünya tarixi dövlətlərin suverenliyi, torpaq bütövlüyü və xalqların azadlıq mübarizəsi ilə bağlı çoxsaylı hadisələrə şahidlik edib. Lakin bəzi hərbi-siyasi proseslər var ki, onlar sadəcə regional münaqişə çərçivəsindən çıxaraq, bütöv bir millətin dirçəliş və qürur rəmzinə çevrilir.
Azərbaycan xalqının çoxəsrlik salnaməsinə qızıl hərflərlə yazılan 44 günlük Vətən Müharibəsi məhz belə bir tarixi dönüş nöqtəsidir.
2020-ci ilin payızında baş verən bu gərgin və şanlı marafon, otuz ilə yaxın davam edən işğala son qoymaqla yanaşı, regionda tamamilə yeni reallıqlar yaratdı.
44 günlük hərbi əməliyyatların gedişatı dünya hərb elmində yeni bir səhifə açdı. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nümayiş etdirdiyi taktiki hazırlıq, müasir texnologiyaların, xüsusilə də pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) və yüksək dəqiqlikli silahların effektiv tətbiqi qlobal hərbi mərkəzlər tərəfindən bu gün də dərindən öyrənilməkdədir.
Mürəkkəb coğrafi relyefə, keçilməz görünən mühəndis-istehkam xətlərinə və uzun illər ərzində qurulmuş beton müdafiə sədlərinə baxmayaraq, əsgər və zabitlərin göstərdiyi sarsılmaz rəşadət düşmənin müqavimətini addım-addım qırdı. Füzuli, Cəbrayıl, Zəngilan, Qubadlı şəhərlərinin və yüzlərlə kəndin ard-arda azad edilməsi ordunun mənəvi-psixoloji üstünlüyünü daha da möhkəmləndirdi. Noyabrın 8-də sıldırım qayaların, keçilməz meşələrin piyada aşılması ilə gerçəkləşən və yüngül silahlarla qazanılan Şuşa zəfəri isə bu müharibənin hərbi və mənəvi zirvəsi oldu.
XXI əsrin müharibələri təkcə döyüş meydanında deyil, həm də qlobal informasiya məkanında aparılır. 44 gün boyunca Azərbaycan xalqı təkcə fiziki düşmənlə deyil, həm də beynəlxalq miqyasda qurulmuş güclü dezinformasiya şəbəkəsi ilə mübarizə apardı. Xarici mediada yayılan qərəzli kampaniyalara, həqiqətlərin təhrif olunması cəhdlərinə qarşı rəsmi və qeyri-rəsmi səviyyədə böyük bir diplomatik və intellektual sipər formalaşdırıldı. Canlı efirlərdə, nüfuzlu qlobal televiziya və mətbuat orqanlarına verilən çoxsaylı müsahibələrdə səsləndirilən kəskin, məntiqli və beynəlxalq hüquqa əsaslanan arqumentlər münaqişənin əsl mahiyyətini dünyaya çatdırmaqda həlledici rol oynadı.
Hər bir böyük qələbənin arxasında möhkəm və sarsılmaz bir sosial dayaq dayanır. 44 günlük müharibə müddətində Azərbaycan cəmiyyəti siyasi baxışlarından, etnik və dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq yekdil şəkildə birləşdi. Gəncə, Bərdə, Tərtər və digər cəbhəyanı bölgələrin dinc sakinlərinə qarşı törədilən qadağan olunmuş raket hücumları, mülki itkilər və dağıntılar xalqın iradəsini sarsıda bilmədi. Əksinə, arxa cəbhədəki bu metanət ön cəbhədə vuruşan əsgər üçün ən böyük mənəvi güc mənbəyinə çevrildi. Hər bir vətəndaşın, könüllünün və icmanın bir amala xidmət etməsi milli birliyin ən ali nümunəsi kimi tarixə düşdü.
Müharibənin başa çatmasından ötən illər ərzində azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən irimiqyaslı layihələr bu qələbənin strateji əhəmiyyətini tamamlayır.
Dağıdılmış şəhər və kəndlərin yerində müasir infrastruktur qurulur, beynəlxalq hava limanları tikilir, magistral yollar çəkilir və ekoloji cəhətdən təmiz "ağıllı" yaşayış məntəqələri salınır. Uzun illər yurd-yuvasından didərgin düşmüş insanların öz doğma torpaqlarına mərhələli şəkildə qayıtması prosesi, 44 günlük mübarizənin nə dərəcədə ali və ədalətli bir məqsədə xidmət etdiyinin ən bariz sübutudur.
Nəticə olaraq, 44 günlük Vətən Müharibəsi sadəcə bir hərbi xronika deyil; o, milli ləyaqətin, dövlət qüdrətinin və tarixi ədalətin bərpa olunduğu şanlı bir dastandır. Bu qələbə, canını vətən yolunda fəda etmiş şəhidlərimizin əbədi xatirəsi və qazilərimizin cəsarəti üzərində qurulan, gələcək nəsillərə fəxrlə ötürüləcək ən böyük mənəvi mirasdır.
Eldəniz ABBASLI.
